Cornelis Verhoeven - Merg en Been
@Verhoeven @intimacy
Polemische overwegingen over intimiteit
Notes
De verdediging van de privacy t.o.v. media, of tegenwoordig bijvoorbeeld verzameling van persoonsgegevens op internet, of in medische dossiers etc., lijkt soms te veronderstellen dat men het recht op privacy heeft. "De vraag is, wat er overblijft van een intimiteit die in de sfeer van recht en bezit getrokken wordt. Mogelijk is de combinatie 'recht op intimiteit' zelf al een formulering waarin een aanslag op de intimiteit gepleegd en iets van haar essentie prijsgegeven wordt." (9)
Want onder welke voorwaarden spreken we over recht hebben op?
1) Hetgeen waarop men recht heeft moet met enige nauwkeurigheid worden beschreven. Je kunt geen recht hebben op iets ondefinieerbaars. "Claimen is definiƫren" (9). 2) Een ander kan verplicht worden mij te geven waarop ik recht heb. Mijn recht is de plicht van een ander, wat ook wil zeggen dat die ander kan beschikken over waar ik recht op heb.
Kunnen deze twee dingen gezegd worden van "geluk, liefde, moed, zelfontplooiing en intimiteit" (10)?
"Het meest elementaire is maar in zeer geringe mate ons bezit en ons recht; het is even onmogelijk het te geven als het te veroveren."
"Uitgangspunt van mijn beschouwing is een ervaring van weerloosheid met betrekking tot een elementaire zaak als de menselijke intimiteit."
"Juridische en moralistische aanspraken en zelf een rationalistische benadering dreigen haar weg te halen uit haar eigen elements; op die manier wordt de intimiteit een vis buiten het water, voorwerp van aandacht en gedoemd te sterven."
"Als er ooit zonder tegenstrijdigheid van 'recht op intimiteit' gesproken zou kunnen worden, zou dat uiteraard betrekking moeten hebben op de bescherming van de privacy van in het publiek optredende personen an van alle andere, minder door de publiciteit belaagde burgers. Dat is als juridische kwestie te regelen door bepalingen en sancties op de naleving daarvan. Van meer algemeen en meer vitaal belang lijkt het de intimiteit in de zin van onpeilbaar innerlijk leven te beschermen tegen nieuwsgierigheid en ontmaskering en ervoor te waken dat zij steeds meer object van het taboe wordt." (20)
"De kern van de menselijke persoon is zijn weke intimiteit, niet de harde schil die hij naar buiten toe produceert. Wij bewonderen misschien een mens om wat hij van zichzelf gemaakt heeft; wij beminnen hem niet om wat hij besloten heeft te zijn, maar om wat hij bijna ondanks zichzelf is en geworden is." (20)
"Voorwerp van het soort van nieuwsgierigheid waartegen de menselijke privacy beschermd hoort te worden, lijkt niet zozeer te zijn wat een mens is, zijn eigen intimiteit, maar wat hij buiten het oog van een uniformerende en communicerende publiciteit doet. Voorwerp van ontmaskering is al evenmin de intimiteit, maar te midden van alles wat een mens doet, zijn pogingen om langs de weg van de activiteit een schijn te produceren. Het punt waar het in het voorgaande steeds om ging was niet zozeer dat die schijn anders is dan de realiteit - dat is een algemene waarheid over de schijn - maar juist dat zij activiteit en keuze voorspiegelt op een plaats waar die niet kan bestaan, eenvoudig omdat een mens niet zichzelf maakt, maar alleen zijn masker."
"Op het punt waar wij het minst aan anderen toebehoren en ons eventueel terecht voor hen afsluiten, in onze intimiteit, zijn wij tegelijk het meest afhankelijk en het minst meester over onszelf. Wie deze paradox negeert, pleegt een aanslag op zijn eigen intimiteit."