Wat is de basis ervaring van de hermeneutiek?

@hermeneutics

Wij verstaan elkaar, komen ook zo tot handelen binnen een gemeenschap, binnen een traditie. Wij hebben ook misverstanden. Wij begrijpen elkaar niet of wij handelen dusdanig dat blijkt dat wij elkaar anders begrepen hebben. Tussen die uitersten, van verstaan zonder misverstaan en misverstaan zonder verstaan te hebben dat er een misverstand is, staat de dialoog. Dialoog vereist een bewustzijn van andersheid en de mogelijkheid van misverstand in de poging dat verschil met de ander te overbruggen. Niet alleen de ontmoeting met iemand die als volkomen anders ervaren wordt staat dialoog dus in de weg, maar ook die situatie van volkomen consensus. Hoewel consensus het ideaal van de dialoog is, is het daadwerkelijk bereiken van consensus het einde van het hermeneutische denken.

Dit drukt de fundamentele vooronderstelling en grens van de hermeneutiek uit. Het hermeneutische moment bestaat in de ontmoeting tussen het eigene en het andere. Maar dat betekent dat het eigene zelf (een sfeer van pure consensus zonder enige mogelijkheid van misverstand) en het andere als zodanig, ongedacht blijven als de betekenisloze vooronderstelling van een betekenisvolle ontmoeting. Omdat de betekenis zelf afgrondelijk is, blijft het dus voorondersteld als iets waarbinnen de ontmoeting tussen het eigene en het andere mogelijk is, en anderzijds vooropgesteld als de belofte van consensus.

Zodoende herwerken we de hermeneutische grondervaring naar het besef dat de betekenisvolheid van de dingen ons gestuurd is, zoals Hermes de boodschapper van de goden is, zodat wij in gesprek kunnen gaan over hetgeen gestuurd is. In dat gesprek delen wij het gestuurde en sturen wij het door, zonder ooit de zaak te bereiken zoals die als het ware vóór de openbaring is.

Zodoende zegt Ricoeur dat de hermeneutiek altijd onderweg naar de dingen blijft.